Category: สุขภาพดีอย่างยั่งยืน (Longevity)

“แค่ขยับ เท่ากับ ออกกำลังกาย อาจยังไม่พอสำหรับการสร้างสุขภาพดีที่อย่างยั่งยืน”      ทำไมการเดินทอดน่องในห้างหรือการทำงานบ้าน ถึงไม่สามารถชะลอความเสื่อมของร่างกายได้เท่าใดนัก บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจเรื่อง “ความเข้มข้น (Intensity)” และความสำคัญของการสร้าง “ทุนสำรองร่างกาย (Reserve)” เพื่อให้คุณสุขภาพดี แข็งแรง และพึ่งพาตนเองได้ไปจนวันสุดท้าย ร่างกายมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นระบบหัวใจ ปอด หรือกล้ามเนื้อ จะแข็งแรงขึ้นได้ต้องมี “สิ่งกระตุ้นที่มากพอ” ซึ่งในทางวิทยาศาสตร์การกีฬา เราเรียกสิ่งนี้ว่า ความเข้มข้น (Intensity) (Navabeh Zare.2025) หลายคนมักเข้าใจผิดว่าการขยับร่างกายในชีวิตประจำวันคือการออกกำลังกายแล้ว แต่ในความเป็นจริง การเดิน 4,000 ก้าวแบบทอดน่องในห้าง หรือการทำงานบ้าน ปัด กวาด เช็ดถู อาจช่วยเผาผลาญพลังงานได้บ้าง ช่วยคุมน้ำหนักได้นิดหน่อย และดีกว่าคนที่ไม่เดินเลย แต่การขยับเพียงเล็กน้อยแบบนี้ “ไม่สามารถชะลอความเสื่อม” ที่ทวีความรุนแรงขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้นได้ ทำไมต้อง ออกกำลังกาย (Exercise) ? ถ้าคุณตั้งใจอยากมีสุขภาพดีจริงๆ ผมแนะนำให้ขยับจากแค่การขยับร่างกาย (Physical Activity) มาเป็นการ ออกกำลังกาย (Exercise) ซึ่งหมายถึงกิจกรรมที่มีแบบแผน …

Read more “แค่ขยับ ไม่เท่ากับ ออกกำลังกาย”

    เราทราบกันดีว่า แรงบีบมือ หรือ Grip Strength คือตัวชี้วัดความแข็งแรงที่ดี สัมพันธ์กับมวลกล้ามเนื้อ สุขภาพหลอดเลือดหัวใจ การทำงานของสมอง ไปจนถึงการมีอายุยืนยาวอย่างมีคุณภาพ (Longevity) และยังเป็นเกณฑ์หลักที่แพทย์ใช้ในการวินิจฉัยภาวะกล้ามเนื้อน้อย (Sarcopenia)      แต่ปัญหาที่คนส่วนใหญ่พลาด คือการลืมไปว่า Grip Strength เป็นเพียง “Surrogate Marker” หรือเป็นแค่ “ตัวแทน” ของความแข็งแรงทั้งร่างกาย ซึ่งหมายความว่า… แรงบีบมือที่สูงขึ้น อาจไม่ได้แปลว่าคุณแข็งแรงขึ้นจริง ๆ เสมอไป เบื้องหลัง แรงบีบมือ มาจากไหน? ก่อนอื่นเราต้องทำความเข้าใจก่อนว่า แรงบีบมือ ที่ส่งพลังออกมานั้นมาจาก 2 ปัจจัยหลัก ปัจจัยทางกายภาพ: มีกล้ามเนื้อท่อนแขน (Forearm) ที่แข็งแรง ปัจจัยทางระบบประสาท: ความสามารถในการสั่งการของ ระบบประสาทส่วนกลาง (Central Nervous System; CNS) สิ่งที่เราคาดหวังจากการวัดแรงบีบมือ และอยากให้มันพัฒนาขึ้นจริง ๆ คือ …

Read more “อย่ามัวแต่ฝึกแค่ แรงบีบมือ”

     คงปฏิเสธไม่ได้ว่าหนึ่งในจุดมุ่งหมายของการมี สุขภาพดี นั้น คือความต้องการทำให้ชีวิตยืนยาวขึ้น ประสบโรคภัยไข้เจ็บลดลง เพื่อให้มีอิสระในการใช้ชีวิต อยู่กับคนที่รักได้นานขึ้น ได้ทำในสิ่งที่อยากทำโดยไม่มีข้อจำกัดทางกาย      ผมได้แชร์มุมมองจากการร่วมรายการ “บุพการีที่เคารพ” ถึงจุดเปลี่ยนสำคัญของการแพทย์ยุคใหม่ที่มองว่า “ความชราจัดการได้” เจาะลึกเหตุผลว่าทำไมอาหารเสริมราคาแพงถึงสู้การออกกำลังกายที่ “หนักพอ” ไม่ได้ พร้อมแนวทางชะลอความเสื่อมของกล้ามเนื้อ กระดูก และสมอง เพื่อก้าวสู่สังคมสูงวัยอย่างสง่างามและพึ่งพาตนเองได้จนวันสุดท้าย เราจะสามารถมี สุขภาพดี ไปจนวันสุดท้ายของชีวิตได้จริงหรือไม่? หลายคนคุ้นเคยกับคำพูดที่ว่า ”ความชราหลีกเลี่ยงไม่ได้” “แก่แล้วก็ต้องเสื่อม” หรือ ”อายุเยอะก็ต้องป่วยเป็นธรรมดา” ในฐานะแพทย์ ผมบอกได้เลยว่ามุมมองการแพทย์ทุกวันนี้เปลี่ยนไปแล้ว แม้เราจะหนีสัจธรรมของชีวิตเรื่องการ แก่ เจ็บ และจากไปไม่ได้ แต่เรามีข้อมูลและตัวอย่างมากมายที่พิสูจน์ว่า เราสามารถจัดการกับ “ความชรา” ได้ บางคนแทบไม่ต้องเผชิญกับความเจ็บป่วยรุนแรง และบางคนก็ชะลอความเสื่อมได้ดีกว่าค่าเฉลี่ยอย่างน่าทึ่ง ทางออกไม่ใช่ศาสตร์ราคาแพง แต่คือการหยุดตัวเร่งความชรา การมีสุขภาพดีที่ยั่งยืน ไม่ใช่เรื่องของศาสตร์ชะลอวัยราคาแพง แต่คือการแก้ที่สาเหตุหลักของโรคเรื้อรัง (NCDs) นั่นคือ พฤติกรรมของเรา ทุกวันนี้เราเห็นคนเป็นความดันสูง เบาหวาน หรือโรคหัวใจตั้งแต่อายุเลข 3 …

Read more “เราจะมี สุขภาพดี ไปจนวันสุดท้ายของชีวิตได้จริงหรือ?”

    “แรงบีบมือ (Grip Strength) บอกอะไรได้มากกว่าที่คุณคิด” ทำไมทางการแพทย์ถึงใช้แรงบีบมือเป็นตัวชี้วัดความชรา (Biomarker of Aging) แรงบีบมือสัมพันธ์สุขภาพหลายด้าน การมีแรงบีบมือที่สูงช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นโรคเรื้อรัง รวมถึงลดความเสี่ยงในการเสียชีวิต (ลดลงถึง 60%) เป็นเครื่องมือง่ายๆ และเกณฑ์มาตรฐานในทางคลินิก เพื่อให้คุณประเมิน “ทุนสำรองร่างกาย” (Physical Resilience) และวางแผนสร้าง Strengthspan ให้ยั่งยืน ความชรา คืออะไร ความชรา (Aging) ในมุมมองของระบบร่างกาย คือภาวะที่ความสามารถในการทำงาน (Function) ค่อย ๆ เสื่อมถอยลง หากเราโฟกัสที่ระบบกล้ามเนื้อ ความชรา หมายถึงการที่ประสิทธิภาพของกล้ามเนื้อลดลง จนส่งผลกระทบต่อ สมรรถภาพทางกาย (Physical Performance) ไม่ว่าจะเป็นการยืน เดิน หรือการเคลื่อนไหวพื้นฐาน ซึ่งหากปล่อยไว้จนถึงจุดหนึ่ง จะกระทบต่อคุณภาพชีวิตจนไม่สามารถดูแลตัวเองได้ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่าภาวะ “กล้ามเนื้อน้อย (Sarcopenia)” “Performance” ไม่ใช่เรื่องไกลตัว เมื่อพูดถึงคำว่า Performance เราอาจนึกถึงขีดความสามารถของนักกีฬา แต่ในมิติของสุขภาพ …

Read more “Grip Strength แรงบีบมือ ตัวชี้วัดความชราที่ไม่ควรละเลย”